Kto śpiewa, dwa razy się modli.Św. Augustyn

......

......

......


Muzyka

Muzyka Jerzy Habela, "Słowniczek muzyczny", PWM, Kraków 1977, str. 122 (łac. música, z gr. musiké) -- wszelka sztuka i nauka będąca pod opieką muz,notka muzy (z gr.) -- w mitologii starogreckiej - 9 córek Zeusa i Mnemozyny, które mialy się opiekować różnymi dziedzinami nauki i sztuki, wśród nich: Euterpe (poezja liryczna i gra na aulosie), Melpomena (tragedia), Talia (komedia oraz pieśni pasterskie), Terpsychora (taniec i pieśń z towarzyszeniem kithary), Polihymnia (poezja chóralna); opiekunem i przewodnikiem muz był Apollo. w odróżnieniu od gimnastyki; później - w średniowieczu - znaczenie tego terminu ograniczono wyłącznie do muzyki) --sztuka piękna przebiegająca w czasie, której materiałem są dźwięki i inne odgłosy (np. szmery), wydobywane przez głos ludzki i różnego rodzaju instrumenty muzyczne i posiadające określoną głośność, czas trwania oraz sposób wykonania, następujące po sobie pojedynczo lub we współbrzmieniach w myśl pewnej prawidłowości melodyki, harmonii i kontrapunktu, ujęte w prawidłowość metro-rytmiczną (zob. metrum, rytm) i określoną całość formalną (zob. forma muzyczna), zgodnie z wymaganiami estetyki; popularny podział na muzykę poważna i lekką lub rozrywkową nie ustala wyraźnych granic; oddziela zasadniczo muzykę koncertową: symfoniczną, kameralną, solistyczną, operową itd., od piosenkarskiej, tanecznej, jazzowej, operetkowej itd.; podział muzyki pokrywa się z systematyką form muzycznych; zob. muzyka: absolutna, programowa, jednogłosowa, wielogłosowa, poważna, rozrywkowa, popularna, salonowa, symfoniczna, kameralna, zespołowa, operowa, baletowa, instrumentalna, wokalna, solistyczna, religijna, świecka, ludowa, wojskowa, filmowa, elektroniczna, konkretna, mechaniczna.

da camera Jerzy Habela, "Słowniczek muzyczny", PWM, Kraków 1977, str. 44 (wł., od camera = pokój, komnata) -- w okresie baroku określenie muzyki przeznaczonej na użytek świecki, w przeciwieństwie do muzyki kościelnej: da chíesa; dotyczyło to w szczególności takich form, jak sonata, kantata, duet i in.; w późniejszych czasach musica da camera oznacza muzykę kameralną.

da chiesa Jerzy Habela, "Słowniczek muzyczny", PWM, Kraków 1977, str. 44 (wł., od chiesa = kościół) -- w okresie baroku określenie muzyki przeznaczonej na użytek kościelny, w przeciwieństwie do muzyki świeckiej: da camera; dotyczyło to w szczególności takich form, jak sonata, kantata, duet i in.

Pieśń

Pieśń Jerzy Habela, "Słowniczek muzyczny", PWM, Kraków 1977, str. 143 -- krótki utwór wokalny do tekstu poetyckiego (na głos solo, na głos z towarzyszeniem instrumentu lub orkiestry, na wokalny zespól kameralny, na chór). 1. pieśń ludowa (prawie zawsze anonimowa) posiada prostą budowę, często utrzymana jest w rytmie tanecznym. 2. pieśń popularna (masowa, taneczna), zazwyczaj o tematyce popularnej, aktualnej, odznacza się również prostą budową, często zwrotkową z refrenem. 3. pieśń estradowa (F. Schubert, R. Schumann, J. Brahms, H. Wolf, P. Czajkowski; w Polsce: S. Moniuszko, J. Gall, S. Niewiadomski, M. Karlowicz, K. Szymanowski) przeznaczona jest do wykonywania przez zawodowych śpiewaków; odróżníamy tu następujące rodzaje: a) pieśń zwrotkową z ewent. wariacyjnymi zmianami; b) pieśń deklamacyjną lub recytatywną oraz zbliżona do niej c) pieśń balladową; d) pieśń przekomponowaną z nową melodią do każdej zwrotki tekstu. 4. pieśń bez słów - rodzaj instrumentalnej miniatury muzycznej, np. na fortepian, o śpiewnej melodii (F. Mendelssohn).

Piosenka -– forma muzyczna powszechnie stosowana w muzyce ludowej i muzyce rozrywkowej; jest uproszczoną formą pieśni.
Do słowa piosenka dodaje się często przymiotnik bliżej określający jej charakter, np. piosenka ludowa, piosenka miłosna, piosenka popowa, piosenka rockowa, piosenka jazzowa, piosenka biesiadna itd.
Dzieła muzyki poważnej oraz ambitne i bardziej złożone dzieła jazzowe i rockowe określa się mianem utworu muzycznego lub krótko – utworu.

Muzyka w Kościele

Kwestie muzyki w Kościele po Soborze Watykańskim II regulują następujące dokumenty:

  1. Instrukcja Musicam Sacram (MS) Świętej Kongregacji Obrzędów z 1967 roku, służąca wprowadzeniu w życie Konstytucji o liturgii świętej (KL) Sacrosanctum Concilium Soboru Watykańskiego II z 1963 roku, w szczególności jej rozdział VI Muzyka sakralna.
  2. Instrukcja Episkopatu Polski o muzyce liturgicznej po Soborze Watykańskim II z 1979 roku.
  3. Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o muzyce kościelnej z 2017 roku.

Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o muzyce kościelnej precyzuje pojęcia: muzyka religijna, kościelna, sakralna i liturgiczna, które nierzadko używane są zamiennie.

Śpiew kościelny

Zgodnie z art. 112 KL śpiew kościelny związany ze słowami jest nieodzowną oraz integralną częścią uroczystej liturgii. Dalej, w art. 116 KL mówi się: Śpiew gregoriański Kościół uznaje za własny śpiew liturgii rzymskiej. Dlatego w czynnościach liturgicznych powinien on zajmować pierwsze miejsce wśród innych równorzędnych rodzajów śpiewu. W Instrukcji o muzyce kościelnej Episkopat Polski poucza, że Czynność liturgiczna przybiera godniejszą postać, gdy służba Boża odbywa się uroczyście ze śpiewem, przy udziale osób posługujących na mocy święceń, z czynnym uczestnictwem wiernych. oraz Teksty przeznaczone do śpiewów kościelnych należy czerpać przede wszystkim z Pisma Świętego i źródeł liturgicznych. Tekst i melodia oraz ich wykonanie mają odpowiadać znaczeniu celebrowanej tajemnicy, częściom obrzędu, a także okresowi liturgicznemu.

Obecnością polskiej pieśni w liturgii Kościoła zajmuje się ks. Wojciech Kałamarz CM" w pracy pt. Śpiewy religijne w liturgii Kościoła". Zgodnie z Instrukcją Konferencji Episkopatu Polski o muzyce kościelnej Śpiewy wykonywane podczas liturgii muszą być zatwierdzone przez władzę kościelną.Edycje śpiewników liturgicznych (ogólnopolskie, diecezjalne, zakonne, parafialne, inne) powinny zawierać wyłącznie śpiewy zatwierdzone przez kompetentną władzę kościelną. Od 137 lat wydawany jest "Śpiewnik kościelny" ks. Jana Siedleckiego, jedna z najważniejszych tego typu publikacji w Polsce i na świecie. Ostatnie, XLI wydanie tego śpiewnika, pod redakcją ks. Wojciecha Kałamarza CM, ks. Andrzeja Ziółkowskiego CM - zawierające 805 pieśni polskich i łacińskich oraz 30 pastorałek - zostało przyjęte przez Konferencję Episkopatu Polski jako ogólnopolski śpiewnik liturgiczny. Patronką śpiewu kościelnego jest Św. Cecylia.

Boże, coś Polskę…

  1. Boże, coś Polskę za "Śpiewnikiem kościelnym" ks.  Jana Siedleckiego z 1936 roku, [535] przez tak liczne wieki
    Otaczał blaskiem potęg i chwały,
    Coś ją osłaniał tarczą swej opieki
    Od nieszczęść, które przygnębić ją miały.

    Ref. Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
    Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
  2. Ty, któryś potem tknięty jej upadkiem
    Wspierał walczących za najświętszą sprawę,
    A chcąc świat cały mieć jej męstwa świadkiem
    W nieszczęściach samych pomnażał jej sławę.

    Ref. Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
    Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
  3. Wróć naszej Polsce świetność starożytną,
    Użyźnij pola, spustoszałe łany,
    Niech szczęście, pokój na nowo zakwitną,
    Przestań nas karać, Boże zagniewany!

    Ref. Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
    Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!
  4. Jedno Twe słowo, wielki niebios Panie,
    W chwili nas z prochów wskrzesić będzie zdolne.
    A gdy zasłużym na Twe ukaranie,
    Obróć nas w prochy, ale w prochy wolne!

    Ref. Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:
    Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!

Wykonania przedwojenne

Ciebie Boga wysławiamy (Te Deum laudamus)

  1. Ciebie Boga wysławiamy,
    Tobie Panu wieczna chwała,
    Ciebie Ojca, niebios bramy,
    Ciebie wielbi ziemia cała.
  2. Tobie wszyscy Aniołowie,
    Tobie Moce i Niebiosy,
    Cheruby, Serafinowie,
    ślą wieczystej pieśni głosy.
  3. Święty, Święty, nad Świętymi,
    Bóg Zastępów, Król łaskawy,
    Pełne niebo z kręgiem ziemi,
    Majestatu Twojej sławy.
  4. Apostołów Tobie rzesza,
    chór Proroków pełen chwały,
    Tobie hołdy nieść pośpiesza
    Męczenników orszak biały.
  5. Ciebie poprzez okrąg ziemi,
    z głębi serca ile zdoła,
    Głosy ludów zgodzonymi,
    wielbi święta pieśń Kościoła.
  6. Niezmierzonej Ojca chwały,
    Syna Słowo wiekuiste,
    Z Duchem wszechświat wielbi cały,
    Królem chwały Tyś, o Chryste.
  7. Tyś Rodzica Syn z wiek wieka,
    by świat zbawić swoim zgonem,
    Przyoblókłszy się w człowieka,
    nie wzgardziłeś Panny łonem.
  8. Tyś pokruszył śmierci wrota;
    starł jej oścień w męki dobie
    I rajskiego kraj żywota,
    otworzyłeś wiernym sobie.
  9. Po prawicy siedzisz Boga,
    w chwale Ojca, Syn Jedyny,
    Lecz gdy zagrzmi trąba sroga,
    przyjdziesz sądzić ludzkie czyny.
  10. Prosim, słudzy łask niegodni,
    wspomóż, obmyj grzech co plami,
    Gdyś odkupił nas od zbrodni
    Drogiej swojej Krwi strugami.
  11. Ze Świętymi w blaskach mocy,
    wiecznej chwały zlej nam zdroje:
    Zbaw o Panie, lud sierocy,
    Błogosław dziedzictwo swoje.
  12. Rządź je, broń po wszystkie lata,
    prowadź w niebios błogie bramy,
    My w dzień każdy, Władco świata,
    Imię Twoje wysławiamy.
  13. Po wiek wieków nie ustanie,
    Pieśń, co sławi Twoje czyny,
    O w dniu onym racz nas Panie
    od wszelakiej ustrzec winy.
  14. Zjaw swą litość w życiu całym
    tym, co żebrzą Twej opieki:
    w Tobie Panie zaufałem,
    Nie zawstydzę się na wieki.

Wykonanie + tekst Ciebie Boga wysławiamy (Te Deum laudamus) (4:14)

Wykonanie Ciebie Boga wysławiamy (Te Deum laudamus) (4:16)

O hymnie Te Deum laudamus, ks. Sławomir Sosnowski (7:45)

My chcemy Boga Hymn stowarzyszeń i związków katolickich; za "Śpiewnikiem kościelnym" ks.  Jana Siedleckiego z 1936 roku, [536]

  1. My chcemy Boga, Panno święta!
    O, usłysz naszych wołań głos!
    Miłości Bożej dźwigać pęta,
    To nasza chluba, to nasz los.

    Ref. Błogosław, słodka Pani!
    Błogosław wszelki stan!
    My chcemy Boga! My poddani!
    On naszym Królem, On nasz Pan.
  2. My chcemy Boga w rodzin kole,
    W troskach rodziców, w dziatek snach;
    My chcemy Boga w książce, w szkole,
    W godzinach wytchnień, w pracy dniach.

    Ref. Błogosław, słodka Pani!
    Błogosław wszelki stan!
    My chcemy Boga! My poddani!
    On naszym Królem, On nasz Pan.
  3. My chcemy Boga w wojsku, w sądzie
    W rozkazach królów, w księgach praw;
    W służbie na morzu i na lądzie,
    Spraw to, Maryjo!, spraw, o spraw!

    Ref. Błogosław, słodka Pani!
    Błogosław wszelki stan!
    My chcemy Boga! My poddani!
    On naszym Królem, On nasz Pan.
  4. My chcemy Boga w wszelkim stanie,
    Boga niech wielbi: szlachta, lud,
    Pan, czy robotnik, czy mieszczanin.
    Bogu niech niosą życia trud.
    Ref. Błogosław, słodka Pani!
    Błogosław wszelki stan!
    My chcemy Boga! My poddani!
    On naszym Królem, On nasz Pan.
  5. My chcemy Boga w naszym kraju
    Wśród starodawnych polskich strzech,
    W polskim języku i zwyczaju,
    Niech Boga wielbi chrobry Lech.

    Ref. Błogosław, słodka Pani!
    Błogosław wszelki stan!
    My chcemy Boga! My poddani!
    On naszym Królem, On nasz Pan.
  6. My chcemy Boga w każdej chwili,
    I dziś i jutro, w szczęściu, w łzach;
    Czy nam się pociech niebo schyli,
    Czy w gruzach legnie szczęścia gmach.

    Ref. Błogosław, słodka Pani!
    Błogosław wszelki stan!
    My chcemy Boga! My poddani!
    On naszym Królem, On nasz Pan.
  7. My chcemy Boga! Jego prawo
    Niech będzie naszych czynów tchem!
    Byśmy umieli chętnie, żwawo:
    Obierać dobre, gardzić złem!

    Ref. Błogosław, słodka Pani!
    Błogosław wszelki stan!
    My chcemy Boga! My poddani!
    On naszym Królem, On nasz Pan.

Narodów Zawco, Chryste Królu! Hymn misyjny ku czci Chrystusa Króla; za "Śpiewnikiem kościelnym" ks. Jana Siedleckiego z 1936 roku, [537]

  1. Narodów Zawco, Chryste Królu!
    Rodzinę ludów podbić racz.
    Oswobódź je z ciemności bólów,
    Tęskniących serc wysłuchaj płacz!
    Niech szatan więcej nie uciska
    Miliarda nieśmiertelnych dusz.
    Dziś jego złość złowrogo błyska,
    Zwiastunka nowych walk i burz.

    Ref. Światłością ludom wzejdź,
    Królu nasz Chryste!
    Wiary im dobro daj,
    Dobro wieczyste!
  2. Chrystusie Królu, Synu Boży!
    Z niewoli czarta Zbawco nasz,
    Którego władza piekło trwoży,
    Który potrzeby ludów znasz:
    Owczarni jednej otwórz wrota,
    Twej władzy berłem ludy zbierz,
    I prowadź je do wrót żywota
    I wiekuistym szczęściem ciesz.

    Ref. Światłością ludom wzejdź,
    Królu nasz Chryste!
    Wiary im dobro daj,
    Dobro wieczyste!

Słowa i nuty, Kolędy

W słonecznej światłości

  1. W słonecznej światłości Najświętsza
    Panna, na ziemię; zstępuje, jak zorza ranna.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  2. Na liściach dębowych stanęła Pani,
    a dzieci na klęczkach modlą się do Niej.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  3. O Matko dlaczego Twe jasne oczy,
    cierpienie i smutek boleśnie mroczy?
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  4. Me serce Matczyne przepełnia smutek,
    bo dusze mych dzieci grzechem zatrute.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  5. O, zmiłuj się, Matko i wskaż nam drogę,
    co z ziemi prowadzi prosto do Boga.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  6. Grzesznicy nie padną, przed Bogiem w skrusze,
    w pokucie i we łzach obmyją duszę.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  7. A po cóż w dębowych liściach Ty stoisz,
    czy pragniesz orędzie dać dzieciom swoim?
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  8. Przeze Mnie chce Bóg wam dać, byt spokojny,
    i zgasić już krwawe pożogi wojny.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!
  9. O Matko przez Serce Twe i różaniec,
    niech Boża brzmi chwała po ziemi kraniec.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja,
    zdrowaś, zdrowaś, zdrowaś Maryja!

Z dalekiej Fatimy

  1. Donośnie brzmi dzwon,
    Zjawienie Maryi ogłasza nam on.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  2. Śpieszymy więc wszyscy wśród zmartwień i trosk,
    By w ręce Twe złożyć niepewny nasz los.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  3. Dziewica Przecudna w koronie dębu,
    Jej płaszcz jak śnieg biały, różaniec w ręku.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  4. Objawia się dzieciom, uśmiechem darzy,
    Choć: smutek i troska przebija z twarzy.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  5. Skąd jesteś o Pani? pytają dzieci.
    Ja z nieba przybywam upomnieć ludzi.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  6. By Boga już więcej nie obrażali,
    Za grzechy i zbrodnie pokutowali.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  7. Za Radą Twą Pani, przejęci żalem,
    Błagamy wciąż Boga, by wstrzymał karę.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  8. Niesiemy swe modły do tronu Pana,
    Przez Serce Twe czyste, Niepokalana.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  9. Pragniemy nieść krzyże i doświadczenia,
    Przyjmując je w duchu wynagrodzenia.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja
  10. Różaniec pokuta i umartwienie
    Są naszym ratunkiem i ocaleniem.
    Ref. Ave, ave, ave Maryja
    Ave, ave, ave Maryja

Pieśni poranne

Kiedy ranne wstają zorze

  1. Kiedy ranne wstają zorze,
    Tobie ziemia, Tobie morze,
    Tobie śpiewa żywioł wszelki:
    Bądź pochwalon Boże wielki.
  2. A człowiek, który bez miary,
    Obsypany Twymi dary,
    Coś go stworzył i ocalił,
    A czemuż by Cię nie chwalił?
  3. Ledwie oczy przetrzeć zdołam,
    Wnet do mego Pana wołam,
    Do mego Boga na niebie
    i szukam Go koło siebie.
  4. Wielu snem śmierci upadli
    Co się wczoraj spać pokładli,
    My się jeszcze obudzili,
    Byśmy Cię, Boże, chwalili.

Przykład wykonania Kiedy ranne wstają zorze (2:59)

Gdy mnie ranna zorza budzi

  1. Gdy mnie ranna zorza budzi
    I snu mara już nie łudzi,
    Wielki Boże, w takiej dobie,
    Pierwsza moja myśl o Tobie.
  2. Gdy złociste słońce wschodzi,
    Miłe czucia we mnie rodzi,
    Pełen jestem tej ufności,
    Że to znak Twej opatrzności.
  3. Ptasząt świergot szczebiotliwy
    Nuci, Stwórco, Twoje dziwy,
    A ja mam być skamieniały
    Na ten widok Twojej chwały?
  4. Nie, mój Boże, nie, mój Panie
    Póki tylko tchu mie stanie,
    Wielbić Ciebie będę szczerze,
    Ufny Tobie, w prawej wierze.
  5. Nie wiem, co mnie dzisiaj czeka,
    Śmierć lub napaść złego człeka;
    Jaka bądź mnie spotka trwoga,
    Ja do mego wzdycham Boga.
  6. Skutki Jego woli święte,
    Lecz pobudki niepojęte;
    A że przez nią świat istnieje,
    W niej pokładam mą nadzieję.

Pieśni wieczorne

Wszystkie nasze dzienne sprawy

  1. Wszystkie nasze dzienne sprawy
    przyjm litośnie Boże prawy,
    A gdy będziem zasypiali,
    niech Cię nawet sen nasz chwali.
  2. Twoje oczy obrócone
    dzień i noc patrzą w tę stronę,
    Gdzie niedołężność człowieka
    Twojego ratunku czeka.
  3. Odwracaj nocne przygody,
    Od wszelakiej broń nas szkody,
    Miej nas zawsze w swojej pieczy,
    Stróżu i Sędzio człowieczy.
  4. A gdy już niebo osiędziem,
    Tobie wspólnie śpiewać będziem,
    Boże w Trójcy niepojęty,
    Święty, na wiek wieków Święty.
  5. O Najświętsza Matko droga
    Proś za nami w niebie Boga
    Proś i czuwaj wciąż nad nami
    Ze świętymi aniołami
  6. A za dzień Ci dziękujemy
    O szczęśliwą noc prosimy
    Byś nas zawsze błogosławił
    A po śmierci duszę zbawił.

Przykład wykonania Wszystkie nasze dzienne sprawy (2:30)

Kolędy

Kolędy (teksty i przykłady wykonania - YT), Kolędy


Wyślij komentarz:koperta